energy changes
xaris doukas

Του Χάρη Δουκα, 

''Νέα, παγκόσμια, ενεργειακή τάξη πραγμάτων;''

 

Η Σαουδική Αραβία και οι άλλοι παραγωγοί πετρελαίου ανακοίνωσαν την Κυριακή που μας πέρασε αιφνιδιαστικά σημαντικές περικοπές στην παραγωγή πετρελαίου. Πάνω από 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως περικόπτονται, με ισχύ από τον Μάιο έως το τέλος του 2023. Ένα νέο ράλι ενεργειακών αυξήσεων ξεκίνησε αμέσως μετά.

Είναι η 2η φορά σε διάστημα λίγων μηνών που ο Οργανισμός Εξαγωγών Πετρελαιοπαραγωγών Χωρών (ΟΠΕΚ) και άλλες 10 χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας (ΟΠΕΚ+) αιφνιδιάζουν δυσάρεστα την παγκόσμια κοινότητα. Τον περασμένο Οκτώβριο είχαν πάλι ανακοινώσει μεγάλη μείωση παραγωγής (2 εκατομμύρια τότε), εξοργίζοντας την Ουάσιγκτον.

Ο νέος ενεργειακός αιφνιδιασμός θα αναγκάσει τους Αμερικανούς και τους Ευρωπαίους πολίτες να πληρώσουν ακόμη περισσότερα στην αντλία εν μέσω παγκόσμιου πληθωρισμού. Οι υψηλότερες όμως τιμές του πετρελαίου θα ενισχύσουν και τα ταμεία του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, σε μία πολύ δύσκολη οικονομική συγκυρία για τον ίδιο.

Εκτός λοιπόν από την ενεργειακή, η σημαντικότερη διάσταση αυτής της εξέλιξης είναι η γεωπολιτική. Δε μπορούμε να μιλήσουμε ακόμα για παγιωμένες καταστάσεις σε ένα απρόβλεπτο περιβάλλον. Η τάση όμως δείχνει τη Σαουδική Αραβία να απομακρύνεται όλο και περισσότερο από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και να προσεγγίζει όλο και περισσότερο Κίνα και Ρωσία.

Λίγες μέρες πριν, τέλος Μαρτίου, η Σαουδική Αραβία είχε αποφάσισε να συνδεθεί με «καθεστώς εταίρου στον διάλογο στο πλαίσιο του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (ΟΣΣ)», επικεφαλής του οποίου είναι Κίνα και Ρωσία. Ο ΟΣΣ δημιουργήθηκε το 2001, κυρίως ως αντίβαρο σε δυτικούς θεσμούς. Σε αυτόν ανήκουν επίσης η Ινδία, το Πακιστάν και άλλα κράτη της κεντρικής Ασίας. Ειδικά όσον αφορά στην Ινδία, εντύπωση είχαν προκαλέσει πρόσφατες δηλώσεις του πρωθυπουργού της, κ. Μόντι, σε διάσκεψη στο Νέο Δελχί, παρουσία ηγετών του Παγκόσμιου Νότου: «Το υφιστάμενο μοντέλο παγκόσμιας διακυβέρνησης αλλάζει, θα πρέπει να παίξουμε ρόλο στη σχηματοποίηση της νέας τάξης». Τόνιζε μάλιστα την ανάγκη να σπάσει ο κύκλος της εξάρτησης των αναπτυσσόμενων χωρών από «συστήματα και συνθήκες» που δεν έχουν εγκαθιδρύσει οι ίδιες. Μέχρι τότε, η Ινδία έχει αποφύγει να πάρει θέση. Ήδη κονταροχτυπιέται με την Κίνα για τον τίτλο της πολυπληθέστερης χώρας του κόσμου και θέλει (και αυτή) να αυξήσει την επιρροή της στην νέα τάξη πραγμάτων που φαίνεται να διαμορφώνεται.

Δεν μπορεί κανείς να είναι βέβαιος για τις εξελίξεις στην παγκόσμια ενεργειακή αρένα. Είναι όμως σαφές πως οι μυλόπετρες της ιστορίας γυρίζουν αμετάκλητα με το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία. Αυτονόητο είναι πως θα δοκιμαστεί για άλλη μία φορά η προβλεπτική και κυρίως η παρεμβατική ικανότητα της Ευρώπης και της χώρας μας στον παγκόσμιο χώρο.

(Το ΒΗΜΑ της Κυριακής, 9/4/2023)